Parvoz xavfsizligi

O‘zbekiston Respublikasi havo hududida parvozlar xavfsizligini ta’minlash 

Xavfsizlikni boshqarish tizimi (keyingi o‘rinlarda - XBT) - zarur tashkiliy tuzilmani, masʼuliyat bo‘yicha bo‘ysunish tartibi, ko‘rsatmalar va qoidalarni o‘z ichiga olgan parvozlar xavfsizligini boshqarishga tizimli yondashuv tushuniladi. 

XBT xizmat ko‘rsatuvchi provayderlar parvoz amaliyotlarida qabul qilinadigan xavfsizlik darajasiga erishish uchun xavfsizlikni boshqarish bo‘yicha tashkiliy va intizomli yondashuvni amalga oshirishlarini taʼminlash uchun mo‘ljallangan. 

2013-yil 25-fevralda ICAO Kengashi 2013-yil 14-noyabrda kuchga kirgan xavfsizlikni boshqarish bo‘yicha xalqaro standartlar va tavsiya etilgan amaliyotlarni (Xalqaro fuqaro aviatsiyasi to‘g‘risidagi konventsiyaga 19-ilova) bir ovozdan qabul qilindi.

 “O‘zaeronavigatsiya” Markazi, shuningdek, tarkibiy bo‘linmalari parvozlar xavfsizligini boshqarish tizimini samarali faoliyat ko‘rsatmoqda va targ‘ib qilmoqda. 

Havo harakatiga xizmat ko‘rsatishda XBT-xabarning faoliyat ko‘rsatishi uzoq vaqtdan eʼtiboran havo harakatiga xizmat ko‘rsatish amaliyotlarining ajralmas qismi bo‘lgan xavf-xatarga asoslangan qarorlar qabul qilish konsepsiyasiga asoslanadi. 

Havo harakati xizmatlarida XBTning faoliyatni taʼminlaydigan asosiy funktsiyalarga quyidagilar kiradi: 

- xodimlarni tayyorlash; 

- xavfli xavflarni aniqlash va xavfni baholash; 

- xavf va hodisalar to‘g‘risidagi maʼlumotlarni taqdim etish tizimi; 

- trendni kuzatish va xavfsizlikni tahlil qilish; 

- xavf omillarini maqbul darajaga tushirish va shunga o‘xshash xavf omillarining oldini olish uchun o‘z vaqtida choralar ko‘rish. 

“O‘zaernavigatsiya” Markazi ning har bir bo‘linmasida XBTning samarali ishlashi uchun masʼul shaxslar mavjud bo‘lib, ular o‘z navbatida xodimlar o‘rtasida parvozlar xavfsizligini boshqarish tizimini ommalashtiradi, shuningdek, xavflarni o‘z vaqtida belgilanadi. Xavfli omillar aniqlanganda, belgilangan omillarni maqbul darajaga tushirish, shuningdek, kelgusida oldini olish bo‘yicha o‘z vaqtida ishlar olib boriladi. 

Parvozlar xavfsizligini boshqarish tizimining samarali faoliyat ko‘rsatishi uchun “O‘zaernavigatsiya” Markazi tomonidan Parvozlar xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha Qo‘llanma, Xavflarni boshqarish bo‘yicha qo‘llanma, “O‘zaernavigatsiya” ning sohadagi siyosati kabi ichki hujjatlar ishlab chiqildi. 19-ilova ICAO xavfsizligini boshqarish, Doc 9859 AN/460 ICAO xavfsizligini boshqarish boyicha qo‘llanma sifatida bunday hujjatlar XBTni targ‘ib qilish uchun ham foydalaniladi. 

Har bir bo‘linmada aniqlangan xavflarni nazorat qiluvchi, shuningdek, ushbu omillarning oldini olish bo‘yicha tegishli ishlarni olib boruvchi Xavflarni boshqarish guruhi mavjud. 

- XBTning faoliyati uchun masʼul shaxslar doimiy ravishda malaka oshirish kurslarida o‘qiladi. 

- Kiruvchi maʼlumotlar ixtiyoriy hisobot tizimi (IHT) orqali har kuni nazorat qilinadi. 

- Har oy “O‘zaeronavigatsiya” Markazi huzuridagi Parvozlar xavfsizligi komissiyasi, shuningdek, uning tarkibiy bo‘linmalarida “Parvozlar xavfsizligi kuni” yig‘ilishlari o‘tkazilib, unda havo harakatiga xizmat ko‘rsatishda parvozlar xavfsizligini ta’minlash masalalari muhokama qilinadi. 

- XBT orqali fuqaro aviatsiyasida xalqaro amaliyotining tarkibiy qismi sifatida. 

- Parvozlar xavfsizligini ta’minlash va parvozlar xavfsizligini boshqarish tizimining samarali ishlashi “O‘zaeronavigatsiya” Markazi faoliyatining ustuvor yo‘nalishi hisoblanadi.